teko mar riembo stima
◆Tich mar golo teko mar betri mag kano teko
Ka sakiut ma oko oyabere, tiende en ni onge stima ma ng’ato nyalo ng’ado e betri, pogruok ma nitie e kind stima ma nigi stima maber kod ma okber, iluongo ni teko ma stima nigo mar stima (EMF), ma thothne inyiso gi ranyisi mar E. Nengo mar EMF en achiel kuom gik ma nyiso kwan mar teko mar stima ma stima nigo.sistem mar betrinyalo wuok oko. Kaluwore gi chike mag termodinamik, wan gi...
E fomula, AG ochung’ ne lokruok ma timore e teko mar Gibbs ma onge chudo; n ochung’ ne namba mar tero elektron; E ochung’ ne teko ma sel nigo mar ng’ado gik moko; kendo F ochung’ ne kwan mar Faraday ma ok lokre.
Ekwasion (1.2) nyiso ni duong’ mar teko mar stima mar betri luwore ahinya gi kido mag gik ma nitie e dwoko mar kemikol, chal mar dwoko (kaka ng’ich) e kinde ma betri tiyo, kod tije mag gik ma dwoko kod gik ma owuok, kendo ok okethre gi geometry kata size mar betri.
Voltej mar sakiut ma oyabere
Voltej mar sakiut ma oyaw - mar betri nyiso pogruok ma nyalo bedoe e kind ng’injo ma nigi ler maber kod ma ok ber ka sakiut ma oko ogol oko mar betri. En gima duong’ ng’eyo ni nikech ng’injo mabeyo kod ma okbeyo nyalo bedo ni pok ochopo e ng’injo mar ng’injo e ng’injo mar ng’injo, voltage mar ng’injo ma oyawore - pile bedo piny matin moloyo teko mare mar ng’injo (EMF). EMF en kwan mar theory ma ikwan kaluwore gi fomula mag ng’ich, to voltej mar ng’ich ma oyawore en kwan mar adier ma yudore kokalo kuom pim ma ng’ato timo e yo makare; gik ariyogo gin machiegni ahinya gi nengo. Mondo ing’e maber voltage mar sakiut ma oyawore, onge stima ma onego odhi e gige pim e kinde ma ipimo; voltmita ma nigi teko ma malo - itiyogo ahinya e timo temni.
Kaachiel gi mago, paro mar voltej ma ok owinjore bende itiyogo e nonro mar loso gikmoko. Voltej ma nying’ en kwan mowinjore mar voltej mar betri, ma bende iluongo ni voltej ma opim, kendo itiyogo mar ng’eyo kit betri. Kuom ranyisi, voltej mar sakiut ma oyawore mar betri ma nigi asidi ni machiegni gi 2.1V, kendo voltej mare ma ng’ato nyalo ng’eyogo oket ni 2.0V; 1.5V; kendo voltej ma ng’ato nyalo yudo kuom betri ma nigi nikel kod betri ma nigi chuma en 1.2V.
Resistan ma iye
Resistans ma iye mar betri, ma ji mang’eny iluongo ni resistans ma iye (Rmoriwo pinje), nyiso ng’wech ma ng’ato yudo ka stima ng’ado e betri. Okang’ ma ng’ato nyalo geng’ogo gik moko ariyo: achiel en gik ma ng’ato nyalo ng’ado e iye ma ohmic ma kelo gik ma ng’ato timo; ng’at machielo en ng’wech ma medore mar ng’wech ma iye ma kelo gik ma ng’wech ma timore e wi ng’wech mar elektrod e kinde ma ng’wech mar ng’wech mar ng’wech timore.
Gima nyalo geng’o ohmic (R0) ochung’ne kido mag elektrolait, kido mag membrane, kod gik ma itiyogo e loso elektrod. Ohmic ma nyalo geng’o ng’injo mar elektrolait nigi tudruok machiegni ahinya gi gik ma oting’o, ng’injo ma en-go, kod ng’injo ma ni e alwora. Kuom duto, kwan mar elektrolait ma itiyogo e betri iyiero e kind rang’iny mar nyalo mar tero stima ma malo moloyo. Gima kelo ng’injo matindo mag ng’injo mag ng’injo mag ion mag elektrolit iluongo ni ng’injo ma ions yudo ka gikalo e ng’injo matindo mag ng’injo. Ohmic ma ng’ato nyalo geng’o ng’injono tudore gi gik moko kaka kit ng’injono, gik ma ng’injono tiyogo, ng’injono, kod kaka ng’injono nyalo ng’injore. Okang’ motegno - phase ma geng’o e wi electrodes oriwo geng’ruok mar gik ma tiyo giwegi, geng’ruok mar tudruok e kind gik matindo, geng’ruok mar tudruok e kind gik ma tiyo kod ng’injo ma tero ler, kod kwan mar geng’ruok mag ng’injo ma tero ler, basbars ma tero ler, kod terminal. E kinde ma ng’ato ogoloe gik moko, gik ma oting’o kod kaka gik ma tiyo nyalo lokore, ma kelo lokruok madongo e kaka gik moko nyalo geng’o gik moko. Mondo ogeng’ nyalo mar gik ma ng’ato nyalo ng’ado, gik ma nyalo tero ler, kaka grafit mar asetilen makwar, kinde mang’eny imedo e gik ma tiyo mondo omed tero ler mare. Ohmic ma iye mar betri bende tudore gi gik moko kaka duong’ne, kaka ochokore, kod kaka ogere. Kaka ng’injono bedo matin kendo kaka kar elektrod bedo matin, e kaka ng’injo ma iye mar ohmic bedo matin.
Resistans mar polarizasion (R) nyiso resistans ma iye ma wuok e gino ma kelo teko mar kemikol nikech polarizasion e kinde ma gik moko timore e elektrod mabeyo kod ma okbeyo. Rezistans mar polarizasion oriwo kwan mar rezistans ma kelo polarizasion mar kemikal mar elektronik kod polarizasion mar konsentrasi. Kaka ng’ato nyalo ng’eyo, ng’ato nyalo ng’eyo kaka gik ma tiyo, kaka elektrod loso, kod kaka oloso betri, kendo en gima tudruok machiegni ahinya gi kaka betri tiyo. Omiyo, ng’wech mar polarizasion lokore kaluwore gi lokruok ma timore e yo ma ng’ato goloe gik moko kod kinde ma ng’ato goloe gik moko.
Voltej mar tiyo
Voltej mar tiyo mar betri, ma bende iluongo ni voltej mar ting’o kata voltej mar golo, nyiso pogruok ma nyalo bedoe e kind gik ma nigi teko maber kod ma okbeyo e betri ka stima ng’ado e sakiut ma oko. Ka stima ng’ado e betri, mondo olor ng’wech ma kelo ng’wech mar polarization kod ng’wech mar ohmic, kwan mar voltej ma tiyo ma opim adier kinde duto bedo piny moloyo ng’wech mar sakiut ma oyabere e bwo gik ma onge ng’wech.
Kaka inyalo nenore kuom ekwasion (1.3), kaka ng’injo ma iye mar betri medore, e kaka teko mar tiyo mar betri bedo matin, kendo teko ma adier ma wuok e betri bedo matin. En gima en adier ni, ng’injo ma iye mar betri onego obed matin kaka nyalore.